Wie staan erop: acteurs en actrices Torenspelers in \'Yvonne\' en \'Ghetto\'
Teatergroep Torenspelers Tilburg
De Torenspelers zijn officieel opgericht op 1 mei 1964 in Berkel-Enschot. De initiatiefnemers voor deze oprichting waren Jo van Doremalen en Bertus Elissen. Jo woonde pas kort in Berkel-Enschot en was een ervaren speler. Hij wilde in Berkel-Enschot ook toneel gaan spelen. Raadslid Bertus Elissen was meteen zéér enthousiast. Er was in Berkel namelijk al een traditie van openluchttoneel. Bertus had 'n boek gelezen van Olaf J. de Landell en wilde naar aanleiding van dat boek een toneelstuk dat bij de opening van de gerestaureerde toren gespeeld zou kunnen worden. Dit is een enorm succes geworden waaraan het halve dorp heeft meegedaan. Het stuk werd geschreven én geregisseerd door Olaf de Landell. Het hele verhaal hierover is terug te vinden in zijn boek "Ter ere van...", een sleutelroman waarin de vele perikelen tijdens het productieproces in Rennevoirt worden gesitueerd. Het was, gezien deze historie, niet zo vreemd dat de naam van de nieuwe toneelvereniging "TORENSPELERS" zou moeten worden.
De club bleek al snel meer dan een gemiddelde dorpsvereniging. De meeste leden van toen waren echte theaterenthousiastelingen. Ze gingen cursussen volgen bij EVA in Eindhoven, kozen voor modern toneel en namen na een paleisrevolutie die ze zelf in gang zetten, zitting in het bestuur van het BCA (Brabants Centrum voor Amateurtoneel). Zo vond de groep in korte tijd met modern repertoire aansluiting bij de voorhoede van het amateurtheater. Al snel verhuisde de club naar Tilburg.
Ruim veertig jaar TTT (dat is de afkorting van onze officiële naam die we op schrift doorgaans gebruiken) heeft tal van geslaagde producties opgeleverd. Sommige daarvan waren echte hoogtepunten. Opvallend is dat die verbonden kunnen worden met enkele regisseurs van bijzonder kaliber. Dan moet allereerst Antoine Uitdehaag genoemd worden die aan het eind van de zeventiger jaren een paar toen revolutionaire voorstellingen met ons maakte die veel succes hadden. Met "Zeven manieren om een rivier over te steken"(Lodewijk de Boer) raakte TTT voor het eerst ook buiten Brabant bekend. Deze productie met maskers, stokgevechten, verkleedpartijen en een ondersteboven opgehangen Henoch was ronduit spectaculair. Dat was ook te danken aan vormgever Peter de Kimpe en aan het groepje theaterfreaks waaruit TTT toen bestond. Vanuit improvisaties met de groep ontstond daarna "De verlossing". Nu nog heeft de oude garde van TTT stukken tekst uit die voorstellingen paraat. Met beide producties werden we indertijd Brabants kampioen. Ook "De Sprakelozen" van Lodewijk de Boer (een voorstudie van het legendarische "De Family") en twee kleine improvisatie- voorstellingen voor ouderavonden kwamen onder zijn leiding tot stand. Daarna maakten Antoine Uitdehaag en Peter de Kimpe carrière in het beroepstoneel.
Ook met zijn opvolger Henk Wouters hebben we een bijzondere band. De werkweekends met hem die naast keihard werken ook geweldige feesten opleverden zijn legendarisch geworden. Maar ze droegen ook bij tot prachtige producties als het hondsmoeilijke "De hypochonders" (Botho Strauss) en "De Zandbak"(Edward Albee). Jaren later regisseerde Henk de jubileumproductie "Het Huis van Labdakos" (Hugo Claus) die ons opnieuw Brabants kampioen maakte. Hij introduceerde ons ook in het walhalla van het Nederlandse amateurtheater, de Engelenbak in Amsterdam, waar we bovengenoemde voorstellingen speelden Sinds ons laatste jubileum (we bestonden in 2004 veertig jaar) werken we opnieuw met hem wat onder andere tot de sfeervolle productie "ROLBRUG" leidde. Dit stuk, door onszelf in het Tilburgs bewerkt, staat nu al meer dan vijf jaar op het repertoire, een clubrecord.
Acteur Stefan Jung regisseerde bij TTT in het begin van de jaren negentig "Buried Child" van Sam Shepard. We wonnen met die productie het Internationaal Toernooi der Lage Landen in Elsloo. Ook "Mezcal" en een eigen bewerking van "De Spaanse Brabander" waren aparte producties die onder zijn leiding gestalte kregen. Bij de laatste was Jan Smeets mederegisseur. Een drie uur durend stuk in het zeventiende-eeuws meer dan twintig keer spelen, mag uitzonderlijk genoemd worden. Een verkorte vorm voerden we zelfs in Frankrijk op in het Nederlands nota bene. We kregen er nog een eervolle vermelding voor ook.
En dan Fred Geysels uit België: hij werd ons toegewezen bij het BENEGO- project en dat bleek een voltreffer. Van "Hundertwasser" maakte hij met vier Torenspelers een sfeervolle boeiende productie en daarnaast was hij de grote man achter de schermen van " Een bruid in de morgen " van Hugo Claus. Deze productie werd opgenomen in het NVA-circuit. In 2007 lukte het TTT opnieuw om tot dit prestigieuze circuit door te dringen, met Blue Remembered Hills van Dennis Potter. En weer was Fred Geijsels onze regisseur.
Tenslotte mag Piet van Eijkeren genoemd worden. Na "Van de brug af gezien" in 2005, regisseerde hij in 2008 met vrijwel de hele club GHETTO van Joshua Sobol op voorbeeldige wijze.
In 2009 hoorde TTT bij de drie genomineerden voor de Tilburgse amateurkunstprijs. Hoewel we die prijs net niet wonnen, adviseerde de jury ons om alternatieve financieringsbronnen te zoeken. Dat is gelukt en het resultaat, een Tilburgse MiTzomernachtsdroom (met het beeldmerk T van Tilburg in de titel), zal in april 2010 zijn première beleven in de grote hal waar vroeger Drukkerij Zwijsen huisde. Het is de grootschaligste productie die TTT ooit realiseerde.
En er staan alweer nieuwe projecten op stapel. Ook na meer dan 45 jaar is TTT een theatergroep met elan, nog steeds in voor het avontuur. Steeds is kwaliteit van de producties daarbij een rode draad door de clubgeschiedenis.
Auteur:Jack van Dongen, februari 2010
Toegevoegd op: 26-02-2010, 14:32
  afb. 1  afb. 2 |