Ingezonden brief; Tilburgsche Courant van 25 augustus 1869

‘Kermis....! dit woord maakt op iedereen een eigen en andere indruk.
Jongelui denken bij dat woord aan het genot, waaraan bijna iedere dag van de kermisweek gewijd is; meer rijpere van jaren maken zich echter zorgen over het zedelijk gevaar waarin de aan hun zorg toevertrouwden zich die tijd bevinden; een vereerder en aanhanger van de ‘natte gemeente' verheugt zich op het vooruitzicht van de talrijke glaasjes, waarvan hij met kermis meer dan anders, het genoegen zal hebben de bodem te zien, nadat de inhoud door tussenkomst van zijn altijd dorstige mond in zijn door de drank verschroeide maag overging; de echtgenote daarentegen van zo'n verachtingswaardig lid van de christelijke samenleving ziet met zorg en bang gemoed de week naderen, waarin haar manlief, dagelijks of liever iedere nacht in een blakende toestand als een schip zonder roer het huis binnen laveert of door enkelen van zijn makkers op een ladder of soortgelijk vervoermiddel wordt thuis gebracht.
De een wordt reeds half duizelig bij de gedachte alleen al, aan het aantal walsen en quadrilles, waaraan hij in Sociëteit of Koffiehuis hoopt deel te nemen (afb. 1 en 2), terwijl een ander uit kijkt naar al datgene, wat er op een kermis aan vreemds en wonderlijks te zien is. Zolang als wij ons kunnen herinneren heeft bijna elke kermis iets extra's gehad, dat altijd een aantal personen van allerlei stand en ouderdom tot zich lokte. Hier een koe met een mensenarm, daar weer een geit met drie poten, een varken met een ossenkop of iets dergelijks.
Als in andere jaren zal onze kermis ook nu weer haar wonder hebben, iets bijzonders dat vrij gemakkelijk te vinden zal zijn. Het geldt hier niet een wonder van de natuur, noch een of andere fopperij, dat voor het lichtgelovig publiek als een natuurwonder moet dienen, maar het geldt hier een wonder ten opzichte van de hedendaagse beschaving en vooruitgang, een.... oude-hoeden-tentoonstelling !
Het uitstekende plan om zo'n tentoonstelling samen te stellen en meer nog, de uitvoering van dat plan mag in onze eeuw van verlichting zeker wel als nummer één van de kermiswonderen beschouwd worden. Mede door het gelukkige idee, om de bedoelde tentoonstelling gedurende de kermis te doen plaats hebben. Dus iets nieuws onder de zon, tot grote voldoening vooral van diegenen, die zoals wij hiervoor aanhaalden altijd naar vreemdsoortige kermisverschijnselen uitzien. Hun voldoening zal nog groter zijn, wanneer zij tot de ontdekking zullen komen, dat het ditmaal niet om hun dubbeltjes maar het louter om de pret te doen is, omdat die klucht niet behandeld zal worden als een logegeheim, waartoe alleen de ingewijden worden toegelaten, neen, heel Tilburg zal zich kunnen verheugen in de aanschouwing van het vindingrijk vernuft van zijn zonen, want voor de aanvang van de tentoonstelling zal er een openlijke arlequinade (harlekijnoptreden) georganiseerd worden, waarin de te tonen hoeden, plus hun eigenaars de hoofdrol zullen spelen. Sta dan stil, bezoeker van onze kermis, en verwondert u met recht over de fameuze aardigheid, welke u daar wordt aangeboden om te bekijken, niet door gewone vertoners van kermisattracties maar door enige inwoners van een stad waar Handel en Nijverheid bloeien........'

Wat hieraan vooraf ging:
Gisteravond (op 13-8-'69) werd op de zaal van de ‘Nieuwe Koninklijke Harmonie' een vergadering gehouden door de leden van die Sociëteit om de te houden ‘Tentoonstelling van Oude Hoeden' van maandag 30 augustus te bespreken. De voorzitter van de commissie maakte een aantal afspraken over de tentoonstelling en tevens werden de premies vermeld, die voor die gelegenheid worden uitgeloofd. Naar men verneemt hebben zich van verschillende zijden reeds veel personen aangemeld, die op de tentoonstelling met hun antieke hoofddeksels willen schitteren ! !

Afb. 1 : Advertentie van augustus 1869 van de Koninklijke Harmonie in de Stationsstraat. Met de mogelijkheid om te dansen vanaf 9 uur ‘s morgens.

Afb. 2: Advertentie van augustus 1869 van Café Boulevard, nu aan de Noordstraat maar toen aan de Parallelweg, de huidige Spoorlaan. Dansen vanaf 10 uur 's morgens en als extra attractie het oplaten van een luchtballon met Bengaals vuurwerk op 6 september.