Wat was er eerst in Tilburg, voetbal op zondagmiddag en daardoor de behoefte aan zondagsrust of was er eerst de zondagsrust? De naam van club ‘Willem II' is niet voor niets in 1898 ontstaan, als opvolger van ‘Tilburgia'.

In heel Europa was de zondagsrust een punt van discussie en politiek overleg in die negentiger jaren. Tot teleurstelling van velen kwam de zondagsrust in Nederland in de troonrede van 1898 (nog steeds) niet ter sprake.
In de Tilburgse kranten zijn de uiteenlopende meningen uit die tijd goed te volgen. Omdat voor die zondagsrust de winkelsluiting op zondag een belangrijke vereiste was, ging veel van de discussie toen over winkelsluiting.

Om te beginnen was er het probleem van de 48-urige werkweek, waarbij men ook op zaterdag de volle acht werkte en dan pas het loon kreeg uitbetaald.
Veel van de wekelijkse boodschappen deed men op zondag, waardoor het voor de winkeliers niet logisch was om op zondag te sluiten.
Zeker was dat levensmiddelenzaken, dus de bakker, slager, melkboer e.d., zondags open zouden blijven. Maar de winkeliers in de niet-levensmiddelen als textiel, ijzerwaren en huishoudelijke artikelen zouden best op b.v. zondagmiddag kunnen sluiten.

De krant van 10 november 1898 meldde over ‘de vergadering van Tilburgse Winkeliers ter bevordering der zondagsrust'.
Nadat nog is goedgevonden om geen uitzonderingen toe te laten voor sommige dagen als met St. Nicolaas of de 1e H. Communie of bij rouw, wordt bij stemming het sluitingsuur van de winkels op Zon- en Feestdagen bepaald op 1 uur.
In het geheel hebben 37 leden voor 1 uur, één blanco, één voor 10 uur en één voor 5 uur gestemd.

Waarop een briefschrijver reageert, alsof Zondagsrust hetzelfde is als Zondagsheiliging, met
Welnu heren winkeliers,......... toont, bewijst, dat gij het oprecht meent met de heiliging van den Zondag. Maar om Zondagsheiliging te verkrijgen, moet men beginnen met 's morgens ofwel de hele dag te sluiten.

Een gezamenlijke advertentie van 54 winkeliers op 18 december 1898 geeft tenslotte duidelijkheid, afb. 1.

Duidelijkheid, als tenminste alle winkeliers mee doen !

Een advertentie van de Gezusters Wouters, winkelier in manufacturen, aan het begin en Zuidkant van de Heuvelstraat, meldt vier dagen later op 22 december, afb. 2:

ZONDAGSRUST te TILBURG ! Vier en vijftig Firma's, handelend in Manufacturen, Gemaakte Kleren, Modes, enz. enz., zijn overeengekomen, te beginnen met 1 Januari 1899, hun Winkels voortaan op Zon en Feestdagen om één uur te sluiten, zodat (aldus hun Advertentie in de Courant van 18 December ) na Nieuwjaar alle voorname Winkeliers in genoemde vakken na dat uur niet meer verkopen.
Begunstigers (klanten), zowel te dezer stede als daar buiten, worden beleefd verzocht van deze algemene maatregel nota te nemen !!!

Om mogelijk misverstand, dat uit deze al te eigenaardige en al te logische conclusie zou kunnen voortvloeien, te voorkomen, bericht onderstaande Firma, aan hare geachte Begunstigers, dat zij vanaf 1 Januari 1899 haar Winkel tot 12 uur gesloten zal houden om haar Personeel de gelegenheid te laten, de Zondag naar eigen, vrije keuze te kunnen heiligen. Zijn er onder het Personeel, die hiertoe de hele Zondag Zondagsrust wensen, welnu! dan zal hun of haar de hele Zondag vrijaf worden gegeven, zoals tot heden geschied is.
De Firma blijft dus vanaf 1 Januari 1899 op Zon- en Feestdagen na 12 uur uur verkopen.
GEZs. (Gezusters) WOUTERS, Heuvelstraat, TILBURG.

- - -

Mede dank zij (de tegenwerking van) de Gezusters Wouters heeft het nog bijna twintig jaar geduurd voordat er hier een algemene regels bestonden over de zondagsrust van dat soort winkels.

In Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland was deze problematiek al drie jaar eerder, in 1895, opgelost