Datering van de gebeurtenis: 1870 - 1920

Vervolg van het verhaal dat bijna een eeuw geleden door een onbekende Tilburger, onder de titel "Post Scriptum", is geschreven (Regionaal Archief Tilburg: "Manuscript over een terugblik van het leven in Tilburg, plm. 1920", coll. 370, nr. 75).

19.

Een typisch gezicht in Tilburg waren de brandkuilen en pompen. Daar Tilburg niet doorsneden werd met rivier of kanaal moest men in geval van brand toch water hebben. Deze kuilen waren door geheel de stad verspreid. Op plaatsen waar men ze thans niet zou gaan zoeken, bijv. op de Koemarkt, Piusplein (2 stuks), Piusparkje, de Loopkes (kattekuiltje), Oel (Oerle), Korvel, Hoefstraat, Goirke (Geitenpark), Veldhoven 2 stuks, thans Wilhelminapark, Noordhoek (thans Tilb. Muziekschool), nog een bij thans de Noordhoeksche kerk, Heikant (pas verdwenen), Bredascheweg (naast de Schoolstraat), Haringseind bij de Trouwlaan (thans St. Annaplein), Hasselt, de Rijt, Rijtsche Hoevenstraat, en mogelijk op nog meer punten der stad.

Pompen, monumentale hardsteenen pompen waren hoofdzakelijk "aan de stad". Twee stuks "groote Kerk", een bij het noordelijk portaal der kerk en een er tegenover bij slachter Kanters, thans gemeente-eigendom, de Arbeidsbeurs. Twee tegenover publieke werken, Heuvelstraat, op een plein waar de Comedie stond (toen nog geen doorgangsstraat), later Comediestraat, en nog later Willem IIstraat herdoopt.

Op den Heuvel: een bij den Lindenboom. Deze pomp gaf het lekkerste water van de stad. Mevrouw de Weduwe Heintje Vreede liet daaglijksch door een gegaloneerden knecht, "Jan van Vreede", haar voorraad drinkwater halen. Toen was het Heuvelplein, dat rondom met wit gekalkte schuine paaltjes was afgemaakt, nog niet zo druk beloopen. Er groeide tenminste bij de pomp nog op een flink gedeelte gras. Daar werd dan ook gebruik van gemaakt als bleekveld. Men kon dikwijls de dochters van het Hotel "De Gouden Appel" bij de pomp bezig zien, de wasch te behandelen, op schragen te hangen en op de bleek te leggen.

Het ziet er nu met het standbeeld van Willem II wel voornamer uit. De Lindenboom (oudsten burger van Tilburg) heeft wat meegemaakt, die moest eens kunnen vertellen wat er rond hem gebeurd is. Eens heeft hij gesproken door middel van een vers in de N.T. Courant. Er werd nl. gewerkt om den Lindenboom te doen verdwijnen. Het waren geen geboren Tilburgers die zulks wenschten. Men vond dat de boom een te dorps aanzicht gaf. Ik herinner me nog dat de lindeboom toen sprak in zijn vers van Chassé, den oorlog van 1830, enfin alles wat hij gedurende zijn lang leven meegemaakt had. Gelukkig werden de pogingen om hem op te ruimen niet doorgezet en blijft hij den beminden Vorst Koning Willem II, welke hij zoo menigmaal te paard had zien voorbijrijden, wanneer Z.M. naar Den Bosch reed, thans gezelschap houden.

De afbeeldingen:
1. De Heuvel in de Belgische oorlog in 1830.
2. De Heuvel in plm. 1850.
3 en 4. De Lindenboom tweemaal, rond 1900.
5 en 6. Het standbeeld van Willem II tweemaal.

Wordt vervolgd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Auteur: Anton van de Wiel |
Toegevoegd op: 11-01-2012, 15:25
bekijk alle bijdrages (137) van deze auteur