home Sitemap Aanvullen stadsmuseum Zoeken
 
 
Home arrow Ik wil in Het Geheugen zoeken arrow Stadsdelen van Tilburg arrow Centrum arrow Dansen om de Vrijheidsboom

MELD JE HIER AAN VOOR DE NIEUWSBRIEF

Dansen om de Vrijheidsboom
Datering van de gebeurtenis: donderdag 6 november 1794

 

Het was de bedoeling dat de bevolking bij de komst van de Fransen in 1794 spontaan een vrijheidsboom op zouden richten, uit dankbaarheid voor hun komst.
In Tilburg heeft het bezettende Franse garnizoen na twee maanden zelf maar het initiatief genomen om een vrijheidsboom op te richten.
Hier het gekleurde verslag in de fel-patriottische krant, de 's Hertogenbossche Vaderlandsche Courant.

Tilburg.
Ook ons dorp heeft het voorbeeld gevolgd van de meeste dorpen der meierij en wij zien de vrijheidsboom in ons midden opgeheven. Het brave garnizoen gaf door de mond van de dappere Generaal des Enfans zijn verlangen te kennen, dit edel vrijheidsteken op te richten. Meer was er niet nodig of de harten van alle weldenkenden stemden in met dit voorstel en beijverden zich om deze plechtigheid luister bij te zetten. De wakkere Fransen hadden ras in de bossen een boom van 60 voeten (ca. 20 meter, F.K.) hoog uitgekozen en brachten die op de Heuvel. De (Franse) Magistraat droeg zorg dat de nodige verfrissing bij de hand kwam en de burgerij riep de bende muzikanten bijéén die hunne gaven, anders dan Godsdienst, gewoon zijn toe te wijden. Hedenochtend om tien uur begon de deftige optocht onder geleide van een detachement zowel cavalerie als infanterie van ons garnizoen. Men trok van de Heuvel naar het Raadhuis waar, een weinig ter zijde, de boom is opgericht. De Magistraat voorop en een talrijke schare van burgers en Fransen, broederlijk onder elkaar gemengd volgde, steeds onder een afwisseling van een keurig veldmuziek en het slaan der trommen. Voor het Raadhuis gekomen zijnde, werd de boom opgeheven en hier in was een der ijverigste, de generaal zelf, die allen aanmoedigde dat de boom staande werd een er herhaald Hoezee en Vive-la-République uit honderden kelen werd uitgeroepen en met het zwaaien der hoeden bevestigd. Nu was alles vrolijkheid; patriottische liederen werden gezongen, ondersteund en afgewisseld door het veldmuziek en boer en burger en Magistraat en Fransman danste in het ronde. Bij het einde der vreugde zag men onverwachts de Franse vlag uit de toren steken en deze verrassing vergrootte niet weinig de reeds ontvlamde broederliefde. Daarna werd de boom versierd met Hollandse en Franse verzen , die met hartelijk genoegen werden gelezen en uitgeschreven.
Een vrolijke danspartij, verlevendigd door het lief bijzijn van vele vrouwen en jonge dochters, besloot deze plechtige dag, die geen wanorde of moeilijkheden
zag ontstaan, maar een feest scheen van eenstemmige en wederkerige broederliefde en gemeenschappelijke belangstelling in een grote en algemene zaak, het genot namelijk van ware vrijheid. Enige van de op de boom aangeplakte verzen waren deze:

‘Juicht Tilburgs Burgerschap! Juicht bij dit vrijheidsteken.
Haast ziet ge uw recht als mens door 't Franse volk hersteld;
Haast word de dwingelandij, reeds meer dan half bezweken
Door zijn geduchte arm geheel ter neergeveld.'

En een Frans opschrift van een van de officieren werd direct in het Nederduits vertaald.
‘De vrijheid doet het hart in fiere deugden gloriën.
O volken schuwt het juk, vervloekt de slavernij
En blijft een druppel bloed nog door uw adren vloeien
Trekt dan het heldenzwaard
Sterft roemrijk of leeft vrij.'

Tot zover het krantenverslag.
De Tilburger Laurentius de Lelie volstaat met de vermelding:
‘Op 6 november is alhier op het kerkhof bij de toren een vrijheidsboom geplant.'
De Tilburgse drossaard (‘burgemeester') besteed in zijn dagboek geen aandacht aan dit gebeuren.

Afb. 1: Als voorbeeld de Rotterdamse vrijheidsboom.

 

Auteur: Frans Kense |
Toegevoegd op: 02-12-2010, 10:16
bekijk alle bijdrages (218) van deze auteur
Dansen om de Vrijheidsboom
Relaties met Stadsdelen: