Op nummer 13 van de toenmalige Nieuwe Goirlescheweg, de huidige Voltstraat, tegenover het ‘Ave Maria' klooster en de vroegere Voltfabrieken stond in 1910 het geboortehuis van Jos. Bedaux. Als zoon van de aannemer Michael Bedaux (1880-1940) groeide Jos. op in de bouwwereld.

Nadat hij van het St. Odulphus-lyceum af kwam, begon hij zich te bekwamen in bouwkundig tekenen. Zijn eerste ontwerpen waren voor kapelletjes die de uit heel Nederland afkomstige leden van ‘Het Gilde', de elders studerende Brabantse studenten, in de zomer in Brabant bouwden. Jos. Bedaux, hoewel zelf geen lid, kreeg zo bekendheid onder veel van de latere prominente Nederlanders.
In Tilburg was hij wel lid van ‘Sin Leonardus', de vereniging van leerlingen aan de Leergangen, met leden als Kees en Frans Mandos en met voortrekker Frans Siemer.

De eerste woonhuizen van zijn hand uit de jaren 1934/'35 zijn Oisterwijksebaan 173 met om de hoek Antonie van Diemenstraat 5, afb. 2 & 3.

In 1937 bij zijn trouwen, verhuisde Jos. Bedaux naar Dr. Keyzerlaan 2 in Goirle, waar hij het mocht ervaren om in zijn eigen ontwerp te wonen. Het woonhuis, een geschenk van zijn schoonvader, in uitbundig romantische stijl werd in 1960 uitgebreid met een tekenkamer in een strakke classicistische stijl met moderne gevelvullende ramen. Afb. 3 en 4.

De meeste van de bekende Tilburgse architecten kregen ooit in de loop van de hun carrière de gelegenheid om hier één van de vele kerken te bouwen. Jos. Bedaux had die eer in 1948 met de eerste na-oorlogse kerk in Tilburg, de parochiekerk O.L.V. van Fatima aan de Fatimastraat, afb. 6.
Ook deze kerk behoort tot de helft van de nu verdwenen kerken in Tilburg, gesloopt in 1990.

Sluis in Zeeuws-Vlaanderen had veel geleden onder het oorlogsgeweld van W.O.-II. In de periode 1946-1950 kreeg Jos. Bedaux de kans om daar complete woonstraten te mogen ontwerpen, naast andere bijzondere gebouwen, zoals het toenmalige gemeentehuis.
Voor Bedaux een uitdaging om daar te werken, maar vermoeiend door de slechte verbindingen, toen nog over ‘binnenwegen' via Antwerpen. Het lukte hem daarvoor al snel om een auto toegewezen te krijgen, een nog zeldzame Chevrolet in die tijd, geleverd door garage de Groot, voor wie hij ook een ontwerp mocht maken.

Het mooiste, het meest intensief bezochte en meest bekende creatie van Bedaux in Tilburg is zijn ontwerp van de Universiteitsgebouw, aan de Warandalaan. Na een jarenlang moeizame start kreeg zijn ontwerp, in samenwerking met Ir. J.v.d.Laan, in 1957 de gewenste goedkeuring, met zijn schitterende gevels en zijn prachtige ligging in het groen aan de bosrand, afb. 7.
In de vijftien jaren daarna mocht hij hier nog twee gebouwen aan toevoegen.

Een markant gebouw in Tilburg, dat maar weinig mensen aan Jos. Bedaux zullen toeschrijven is ABN-AMRO-kantoor, hoek Heuvel/Spoorlaan. Gebouwd in 1968 behoort het met zijn acht verdiepingen tot de hoogste gebouwen van zijn hand. Bijzonder is de bekleding van de toren met verdekt opgestelde Trespaplaten. De eerste grootschalige toepassing van Traspaplaten.

Voor Tilburgers zal het een ervaring zijn om aan de hand van de recent uitgegeven ‘Architectuurgids Jos Bedaux, 1910-1989', inzicht te krijgen in de honderden ontwerpen en om zijn vele, verspreid liggende panden in Tilburg terug te vinden en eens van nabij te bewonderen.

Na zijn overlijden in 1989 blijft de naam Bedaux behouden vanuit voormalige woonhuis van Jos. Bedaux in Goirle. Nu door ‘Bedaux De Brouwer Architecten B.V.'

Met dank aan Frans Bedaux.

Afb. 1: 1968, architect Jos. Bedaux, 58 jaar, aan het werk.

Afb. 2 & 3: De nog bestaande eerste woonhuizen van de hand van Jos. Bedaux uit de jaren 1934/'35. Oisterwijksebaan 173 en het naastgelegen woonhuis Anthonie van Diepenstraat 5.

Afb. 4 & 5: Het woonhuis uit 1937 en kantoor uit 1960 van Jos. Bedaux,
Dr. Keyzerlaan 2 in Goirle.

Afb. 6: De parochiekerk O.L.V. van Fatima aan de Fatimastraat, uit 1948,
gesloopt in 1990. (RAT-045343)

Afb. 7: Het eerste van de vier Universiteitsgebouwen (1957-1972), ontworpen door Jos. Bedaux. (RAT-001240)

Afb. 8: De ABN-Amrobank (1968-1975), hoek Heuvel/Spoorlaan.

Zie ook:
www.josbedaux.nl/