Islam and Anarchism: een boek, een breuklijn

Christos Makrigianis

Screenshot 2025-11-07 at 23.29.45.png

Christos trad naar voren met een boek in gedachten: Islam and Anarchism van Mohamed Abdou. Het stond voor hem centraal als erfgoedobject, niet tastbaar in zijn handen, maar voelbaar in zijn woorden. Zijn bijdrage was geladen met persoonlijke ervaringen, filosofische vragen en politieke urgentie. Hij sprak over hoe systemen van onderdrukking niet alleen bestaan door instituties, maar ook in de taal die we spreken, de overtuigingen die we overnemen, en de grenzen die we internaliseren.

“We leven in een wereld die ons leert dat groepen mensen minderwaardig zijn vanwege hun sociale verhoudingen of culturele opvattingen, zoals bijvoorbeeld bij Moslims. Zonder dat er weet is van de diversiteit en rijkdom van de Islamitische en Arabische culturen. Die verder reiken dan de eenzijdige constructies zoals fascisten en crypto-fascisten deze gebruiken."

20250626 Koloniaal verleden_JorisBuijsFotografie_L1051354.JPG

Het boek bood hem kaders voor iets wat al lang onderhuids leefde: het besef dat identiteit geen eenvoudig antwoord is, maar een veld vol spanning. Christos benoemde hoe hij zich niet volledig thuis voelt binnen eenduidige hokjes. Opgedrongen hiërarchische verhoudingen van politieke, sociale, religieuze elite, staat haaks op zijn ethisch-politieke dromen en mogelijke realiteiten.

“Ik ben niet het product van één cultuur, één strijd, of één geschiedenis, maar wel het product van de strijd tegen kapitaal en staat die ons allen onderdrukt. Waarbij ik ook volledig sympathiseer met de onderdrukte groepen mensen, zoals bijvoorbeeld het verzet van de Palestijnse bevolking tegenover de vestigingskolonie van Israël en alle inheemse bevolking tegenover de koloniale onderdrukkers. ”

De ideeën uit Islam and Anarchism hielpen hem woorden te geven aan wat vaak onbenoemd blijft: de manier waarop spiritualiteit en activisme elkaar kunnen versterken. Dat anarchisme juist niet staat voor chaos, maar voor radicale zorg, collectieve verantwoordelijkheid en vrije associatie voor wederzijdse hulp. Dat geloof niet passief hoeft te zijn, maar een vorm van verzet kan worden. Waarbij de bovenstaande principes ook verankerd zijn in Islamitische tradities. 

“Dit boek gaf mij een taal van diepgang over religieuze en politieke idealen, en praxis”

Christos’ bijdrage legde de nadruk op denken als erfgoed. Op ideeën als erfstukken die niet in dozen of vitrines horen, maar in gesprekken, in daden, in ruimte die we scheppen voor elkaar. Zijn erfgoedobject was geen stoffelijk voorwerp, maar een levend document, een boek dat beweegt, bevraagd en verbindt.

Media