Tastbaar Geheugen van Tilburg: (Post)koloniaal Verleden van de stad
Ad vertelt:
“Die medaille kregen we van een broer van een missionaris. Die man heeft dertig jaar in Borneo gewerkt. Slechts twee keer kwam hij terug naar Nederland.”
Het zijn tastbare herinneringen aan een tijd waarin honderden mannen en vrouwen uit Brabant uitgezonden werden naar voormalige koloniën als Indonesië, Suriname en Papoea-Nieuw-Guinea. Volgens Ad wil de heemkundekring in de toekomst meer aandacht besteden aan deze verhalen:
“We willen hier binnenkort verder op ingaan binnen de heemkundekring, zodat ook deze verhalen meer naar voren komen.”
De objecten die hij toont – waaronder een missie almanak uit 1942, een bitprent van een vermoorde zuster, en een medaille van een overleden missionaris – geven een indringend beeld van persoonlijke offers. Tegelijkertijd brengen ze een belangrijk spanningsveld aan het licht: hoe verhalen uit de missiegeschiedenis vaak vanuit een eenzijdige heldenrol zijn verteld, terwijl diezelfde missie ook onderdeel was van koloniale machtsstructuren.
“Die zuster is daar omgekomen. Daar hebben we een prentje van.”
“De medaille kregen we van zijn broer. Hij is daar overleden.”
“Op die boeken lees je hoe ze de bevolking daar beschrijven. Sommige titels op de illustratiekaarten spreken over ‘de missionarissen bij de wilden’. Dat zegt ook iets over het perspectief van toen.”
De opmerking verwijst naar een missionair tijdschrift bladzijde waarin missionarissen afgebeeld worden 'bij de wilden'. Dit werd door presentator Glenda Pattipeilohy benoemd als een schrijnend voorbeeld van koloniale beeldvorming die diepgeworteld zat in het missiediscours. Missionarissen brachten niet alleen geloof of hulp, maar legden ook een westers wereldbeeld op aan gemeenschappen die ze als ‘onbeschaafd’ beschouwden.
De historische waarde van deze missieboeken staat buiten kijf. Ze documenteren een tijd waarin Brabantse dorpen diep verweven waren met katholieke zendingswerk overzee. Tegelijkertijd dwingen ze tot reflectie: welk verhaal wordt hier verteld, en vanuit welk perspectief?
Objectomschrijving:
- Een verzameling missieboeken en tijdschriften uit de periode 1920-1960
- Een medaille van een overleden missionaris in Borneo
- Een bidprentje van een zuster die in missiegebied om het leven kwam
