De kracht terugpakken

 Ik heb dit beeldje meegenomen. Het stelt mijn herkomst voor, mijn moeder, en alles wat zij niet kon of mocht zijn.

Mijn moeder sprak zelf wel Hindoestaans, maar ze mocht het mij niet leren, omdat mijn vader vond dat mijn Nederlands daaronder zou lijden. Haar achtergrond werd verzwegen, haar afkomst vaak genegeerd. Ze groeide op in een omgeving waar zwijgen veiliger was dan uitleggen, waar anders zijn betekende dat je je moest aanpassen.

Als kind begreep ik dat niet. Ik zag hoe ze stilviel wanneer mensen vroegen waar ze vandaan kwam. Ik voelde dat ze iets inhield, iets wat ze niet wilde laten zien. Pas later begreep ik dat dat zwijgen niet uit schaamte kwam, maar uit bescherming. Ze wilde dat ik vrij kon opgroeien, zonder het oordeel dat zij had gekend.

Toch draag je dat zwijgen mee. Het nestelt zich in je lichaam, in je taal, in de manier waarop je kijkt naar jezelf. Lange tijd dacht ik dat ik me moest aanpassen om erbij te horen. Dat ik zachter moest praten, minder ruimte moest innemen, minder zichtbaar moest zijn.

Ik ben dat gaan loslaten. Ik ben mijn naam opnieuw gaan uitspreken, luid en duidelijk.

Mijn naam is Risma, en ik ben mijn kracht terug aan het pakken, met liefde.

Ik kijk naar het beeldje en denk aan mijn moeder. Aan alles wat zij niet mocht leren, niet mocht zijn. Haar zwijgen was een vorm van overleven. Mijn spreken is een vorm van voortleven. Waar zij de deur gesloten hield om te beschermen, doe ik die nu open om te helen.

De foto’s van haar stonden achter me terwijl ik sprak, maar ik heb niet gekeken. Dat zou te veel zijn geweest. Ze is overal in dit verhaal aanwezig, in elk woord, in elke zin.

Ik draag haar in mij, in mijn stem, in mijn blik. Niet meer als last, maar als kracht.

Het beeldje stelt een Buddha voor. Ik heb het meegenomen omdat het me aan mijn moeder doet denken: aan haar zachtheid en haar kracht. Ze heeft veel gezwegen, maar dat zwijgen was ook een manier van dragen. Dat herken ik. Daarom staat het beeldje voor haar én voor mij.