Stadsmuseum Tilburg
Ontheemd
Lilian (69) werd geboren in Nederlands-Nieuw-Guinea. Begin jaren ’60 kwam ze als zesjarige met haar ouders naar Nederland. Het gezin kreeg te maken met veel onbegrip. ‘In Indië vierden we Sinterklaas en hesen we de vlag op Koninginnedag. We spraken perfect Nederlands, maar iedereen dacht dat we dat op de boot hadden geleerd. Mensen wisten weinig van het leven in de kolonie. Mijn ouders moesten zich aanpassen, soms op de vreemdste manieren. Bij maatschappelijk werk leerde mijn moeder hoe je aardappels moest schillen. Niet van je af, zoals thuis, maar naar je toe. Door dat soort dingen voelden mijn ouders zich ontworteld. Ze moesten echt zoeken om zich een beetje thuis te voelen. Dat gaven ze door aan het hele gezin. Als kind pik je dat allemaal op.’
Artistiek
De liefde voor textiel kreeg Lilian van huis uit mee. ‘Mijn moeder maakte zelf kleding. Ze nam me altijd mee naar de stofjesmarkt. Ik wist al heel jong dat ik iets met textiel wilde doen. Op de middelbare school had ik een lerares die lesgaf in textiel. Omdat ik bij haar zo’n ijverige leerling was, mocht ik een keer mee naar Tilburg voor een uitstapje naar het TextielMuseum. Wat ik daar zag, was zó inspirerend voor mij. Dat wilde ik ook. Je had in die tijd wel de nijverheidsaktes, maar ik wilde liever iets creatiefs, iets artistieks. Dat was in die tijd nog helemaal niet zo bekend. Via een omweg ben ik naar de Academie voor Beeldende Vorming gegaan, die toen nog een textielopleiding had.’
Moeders vestje
Door Bindweefsel ging Lilian opnieuw op zoek naar haar roots. ‘We kregen opdrachtjes zoals: neem iets mee van vroeger, uit je land van herkomst’, vertelt ze. Ze nam een ajourgebreid vestje mee van haar moeder uit de tijd van de Japanse bezetting. ‘Ik heb het zelf ook nog gedragen en mijn dochter na mij. Dankzij dat vestje kwamen beelden uit de Indische cultuur die ik diep weggestopt had weer boven. Voor mij was dat de aanleiding om me er opnieuw in te verdiepen en op zoek te gaan naar aanknopingspunten.’
Heilige boom
Die vond ze in de waringin, een boom die op Java, waar haar ouders vandaan kwamen, als heilig gezien wordt. ‘Daar heeft hij een belangrijke functie in de gemeenschap. Hij staat voor de verbinding tussen voorouders en het huidige leven’, vertelt ze. ‘Maar ook tussen het aardse en het spirituele. De Javanen zijn animisten. Ze geloven dat alles in de natuur een ziel of geest heeft. Ze doen allerlei rituelen rondom de boom. Als er iets is wat ik wil doorgeven uit mijn mengcultuur, dan is het dat wel.’
Tekst en interview Esther Nagtegaal
Op de foto Lilian (links) Foto's Kevita Junior
