Van Nederlands-Indië naar Tilburg
Mijn vader Edie Peeters (1923-2002) is in Salatiga (Java) in het voormalige Nederlands-Indië geboren. Zijn vader Nol Peeters was een uit Tilburg afkomstige KNIL-militair die in 1918 in Salatiga trouwde met de Chinees-Javaanse Ko Pit Nio. Het grote gezin Peeters kwam in 1950 naar Tilburg. Mijn vader, die als KNIL-militair meer dan drie jaar Jappenkamp overleefde, kwam als eerste in 1946 naar Tilburg. Hij trouwde daar in 1951 met mijn moeder Ria van Berkel (1926-2015). Zij speelde vanaf 1947 gitaar in het Tilburgse bandje De Wallubu Hawaïans. In die jaren zeer populaire muziek en ook zeer geliefd bij Indo’s.
De Indische Club in Tilburg
Op 4 mei 1952 wordt De Indische Club Afdeling Tilburg in de zaal van P. Bogaerts café Pas Buiten aan de Bredaseweg opgericht, met als doel het onderlinge contact tussen de bevolking en de uit Nederlands-Indië gerepatrieerden te verstevigen. De verenging begon met 40 leden en donateurs en gaat contactavonden, muziek- en toneelvoorstellingen organiseren. Het voorlopige bestuur bestond uit: voorzitter Jan de Groot (Foto Len, Koestraat 44), mevr. M. Nevendorp, J. van Mierlo, A. Smith, Arke Noëstraat, en mijn vader Edie Peeters. Na drie maanden zou een definitief bestuur worden gekozen.
Op 27 april 1952 was er een avond georganiseerd met uitvoeringen van de Hoenimoea Swinger, de Honululu Strings, het bekende Ambonese harmonieorkest (geheel bestaande uit bamboe instrumenten) en een ensemble van de Indische Club zelf, The Merry Gamblers.
In september 1953 heeft de vereniging al 250 leden en donateurs. Om de twee maanden wordt er in de stad een contactavond gehouden. In september 1953 ‘trad het Krontjong-orkestje van eigen leden op, met geweldig succes. De club beschikt, wat deze Oosterse muziek betreft, wel over bijzonder goede krachten.’
In oktober 1952 wordt het toneelstuk ‘Kent gij het land, het schone Insulinde’ over het leven in een Javaanse dorpsgemeenschap, door amateurs opgevoerd in de schouwburg Metropole op de Heuvel. De muzikale begeleiding met krontjongmuziek stond onder directie van Bill Coolen. ‘De Indische Club afdeling Tilburg heeft niet alleen een primeur gebracht van dit toneelspel, doch zij heeft tevens openlijk gedemonstreerd het verlangen om in de Nederlandse bevolking te worden opgenomen.’ […] ‘De bedoeling van dit gebeuren was het contact te versterken van de mensen, die door de omstandigheden uit Indië naar het moederland moesten terugkeren en hier een nieuw leven moesten beginnen, met hen, die altijd in Nederland konden blijven.’ […] ‘De verhalen van de teruggekeerde militairen zullen zeker velen nieuwsgierig gemaakt hebben naar het schone Insulinde’, aldus verslagen in de lokale kranten.
In mei 1953 was er ter gelegenheid van het eenjarig bestaan o.a. een optreden van de Ambonese Hawaï band Sinar Maluku, onder leiding van de heer Heinz ‘die blind werd in een krijgsgevangenenkamp in Indië.’ In juni 1953 trad er het Bill Coolen’s Caledonië Trio op, en er was ook een optreden van de eigen band van de club onder leiding van de heer Grosveld en de Tobo’s, twee man met een gitaar. Bill Coolen had een winkel voor gitaren en bladmuziek in de Gildebroedersstraat 19, de ‘buurman’ van Ria van Berkel. Zij kenden elkaar goed.
Het is onbekend tot wanneer de Indische Club afdeling Tilburg heeft bestaan, in ieder geval tot na het tweejarig bestaan, want op 4 oktober 1954 zijn er nog krantenberichten te vinden. Maar mooi dat ook mijn ouders nauw bij deze vereniging betrokken waren. Ik heb er thuis nooit over gehoord en kwam er pas achter bij het onderzoek naar mijn familiestamboom. Mijn vader heeft mij ook nooit iets over zijn ‘Indië tijd’ en zijn verblijf in het Jappenkamp op Singapore verteld. Had ik er maar naar gevraagd.
Bronnen:
- Nieuwe Tilburgsche Courant van 30-04-1952, 05-05-1952, 28-10-1952, 30-10-1952, 02-06-1953 en 14-09-1953. (www.Delpher.nl)
- Nieuwsblad van het Zuiden van 30-10-1952 en 04-05-1953. (www.Delpher.nl)
- Ronald Peeters, De Tilburgse Indo-familie Peeters met Belgische en Chinese roots 1540-2025, Tilburg 2025, 306 blz. (niet gepubliceerd)
Afb. 1. Advertentie in de Nieuwe Tilburgsche Courant van 28-10-1952. (Bron: www.Delpher.nl)
Afb. 2. Advertentie in de Nieuwe Tilburgsche Courant van 18-10-1952. (Bron: www.Delpher.nl)
Afb. 3. Optreden van de Wallubu Hawaïans in café Het Molentje aan het Rosmolenplein in Tilburg op 27-03-1947. V.l.n.r. staand: Adri Otten, Nellie Vingerhoets, Charles Otten en Kees van der Meijs. Zittend in het midden Ria van Berkel. (Coll. Ronald Peeters)
